Awards

De winnaars van de titel Sportman, Sportvrouw, Sportploeg en Gehandicapte sporter krijgen als tastbare herinnering aan deze titel een Jaap Eden Award. Aan de Coach van het Jaar wordt de NOC*NSF Coach Award uitgereikt.

Dé Jaap Eden
In 1972 werd de wat aftandse kristallen bokaal die tot dan toe werd uitgereikt aan sporters van het jaar, vervangen door de huidige prijs: de Jaap Eden. Het door schilder-beeldhouwer Jits Bakker (1937) uit Bilthoven ontworpen kunstwerk is gebaseerd op de Nederlandse sportman Jaap Eden, die aan het eind van de 19de eeuw als wielrenner én schaatser furore maakte. In vier jaar tijd werd hij driemaal wereldkampioen op de schaats en tweemaal op de fiets. Absoluut hoogtepunt was het jaar 1895, toen hij zowel op de fiets als op de schaats de wereldtitel veroverde, een prestatie die niemand hem ooit heeft nagedaan.

Geen wonder dat Jaap Eden (1873) hèt grote voorbeeld werd van de Nederlandse jeugd in die tijd en dat door zijn prestaties niet alleen het wielrennen en het schaatsen, maar ook de sport in het algemeen tot bloei kwamen. Helaas was de begeleiding van de topsport in die jaren nog geenszins zover dat jonge sportidolen werden voorbereid op de stille leegte na de roem. Jaap Eden werd in 1896 beroepsrenner, ontdekte 'vrolijk, lichtzinnig Parijs' en besloot gemakzuchtig dat iedereen toch wel wist dat hij de snelste renner ter wereld was. Tot 1902 ging dat redelijk goed, toen verdween hij geruisloos van het toneel. Een rentree in 1904 mislukte jammerlijk en pas bij zijn dood in 1925 kwam zijn naam weer in de kranten. Toen ook kreeg Jaap Eden de eer die hij natuurlijk ondanks alles toch verdiende. Sportminnend Nederland bracht geld bijeen voor een grafmonument in Haarlem.

De naamskoppeling aan de prijs voor de Sportman, Sportvrouw, Sportploeg en Gehandicapte Sporter van het Jaar betekende de definitieve erkenning voor zijn prestaties. Het kunstwerk dat tot op de dag van vandaag nog altijd wordt uitgereikt, is een heldhaftige sportfiguur, symbolisch voor de stoere wijze waarop sporthelden zich in de tijd van Jaap Eden lieten vereeuwigen. Voor veel winnaars van de Jaap Eden heeft het kleinood een bijzondere betekenis. Schaatser Jochem Uytdehaage, Sportman van het Jaar in 2002: "Het is een bijzondere eer, dat zowel de sportpers als de sporters zelf jou in dat jaar de beste van Nederland vinden. Los van de betekenis van de Jaap Eden is het ook nog eens een bijzonder fraai kunstwerk. Bij mij staat-ie op een mooie plek in mijn slaapkamer, zodat er geen dag voorbij gaat dat, ik niet wordt herinnerd aan mijn mooiste sportjaar."

Jits Bakker
De Jaap Eden, het beeld dat jaarlijks als nationale sportprijs uitgereikt wordt, heeft Jits Bakker in 1972 ontworpen en gemaakt.

Het atelier en de beeldentuin van deze internationaal vermaarde topkunstenaar staan in De Bilt. Jits Bakker werkt al ruim 50 jaar als veelzijdig kunstenaar. Oorspronkelijk begonnen als schilder, groeide hij via glasmozaïeken naar zijn grote liefde: Beeldhouwen in brons en marmer. Bakker is een echte renaissancekunstenaar met een unieke, eigen stijl. Zijn bronzen beelden blaken van levenslust, beweging en uitbundigheid terwijl zijn marmeren beelden innigheid en warmte uitstralen. Grote opdrachten, monumentale beelden in steden en op pleinen en tentoonstellingen verspreiden zijn naam wereldwijd. Zijn werken bevinden zich in vele museale en particuliere collecties. Sinds 1999 bevindt zich op het landgoed Beerschoten het provinciaal JitsArt museum met een permanente collectie van Jits Bakker.

NOC*NSF Coach Award
De NOC*NSF Coach Award is tot stand gekomen na overleg tussen NOC*NSF en kunstenaar Mark Jurriens. Tijdens een brainstorm over het vak coachen werden de termen emotie, kennis, Olympisch, succes, trots, sport, symboliek en historie gebruik bij het geven van input aan de kunstenaar.

De NOC*NSF Coach Award staat symbool voor vertrouwen op elkaar, samen naar het hoogste streven zonder elkaar uit het oog te verliezen en los te laten.
NOC*NSF reikt de Award uit om waardering en respect voor het coachvak te uiten. De award wordt jaarlijks uitgereikt aan een Nederlandse coach die op topniveau functioneert. Dit wil zeggen dat hij of zij een nationale selectie coacht, of op internationaal niveau actief is, in binnen- of buitenland. Bedoelde coach leverde het afgelopen jaar bijzondere prestaties met zijn of haar sporters.

Olympic Coach Award
In aansluiting op de NOC*NSF Coach Award is er ook een wat kleinere versie van het kunstwerk, de Olympic Coach Award. Deze wordt uitgereikt aan geaccrediteerde coaches die met hun sporter(s) op de Olympische of Paralympische Spelen een gouden prestatie neerzetten. Coaches die met hun sporter(s) een bronzen of zilveren medaille behalen, ontvangen een reliëf van deze award.

Mark Jurriens (28-6-1961)
Jurriens is vrij kunstenaar, freelance illustrator en docent tekenen aan een middelbare school. Hij maakt zowel twee- als driedimensionaal werk, dat door zijn voorkeur voor het realisme vaak een combinatie is van figuratieve en abstracte vormen. Van diverse materialen zoals was, klei, gips en hout maakt Jurriens gebruik. Zijn sculpturen worden in brons of legering gegoten. Ook worden deze soms in keramiek uitgevoerd.